Bóng đá quốc tếIreland và Israel: Bên trong 'danh sách không bốc thăm' của UEFA và điểm gãy của một quyết định quản trị

Ireland và Israel: Bên trong 'danh sách không bốc thăm' của UEFA và điểm gãy của một quyết định quản trị

**Câu trả lời cốt lõi**: UEFA từ chối yêu cầu của FAI về việc tách Cộng hòa Ireland và Israel ra khỏi các lá thăm tương lai. Lý do do CEO FAI David Courell công bố: hai bên "chưa từng ở trong xung đột trực tiếp", nằm ngoài tiêu chí của cơ chế phân tách UEFA. **Sự kiện chính**: - FAI đệ trình yêu cầu với UEFA về việc tách Ireland và Israel khỏi các lá thăm tương lai, nhưng bị từ chối. - Tiêu chí của UEFA là tách các đội đến từ những vùng lãnh thổ trong "xung đột trực tiếp", không dựa trên dư luận công chúng. - Trận sân nhà của Ireland (dự kiến tại Aviva Stadium, Dublin) đã được dời sang Backa Topola, Serbia và thi đấu không khán giả. - Trận lượt về không bán vé cho cổ động viên Ireland; chiến dịch "Stop The Game" gây áp lực gia tăng lên FAI. - Cuộc họp bất thường tháng 7 của FAI đã bỏ phiếu tán thành tiếp tục thi đấu, viện dẫn "thiệt hại đáng kể và lâu dài" nếu tẩy chay. **Nguồn**: Bản phân tích nguồn của bài báo gốc về tuyên bố của FAI và CEO David Courell | Đối chiếu chéo: VuaBong.vn **Hỏi đáp liên quan**: - Hỏi: UEFA có công bố tên chính thức của cơ chế "do not draw list" không? Đáp: Không; chính CEO FAI cũng thừa nhận không nhớ thuật ngữ chính thức, và không có tài liệu UEFA nào được trích dẫn để xác minh tên và phạm vi áp dụng. - Hỏi: Vì sao các trận đấu được tổ chức ở địa điểm trung lập và không khán giả? Đáp: Để giảm thiểu rủi ro an ninh và loại bỏ bề mặt biểu tình, đổi lại FAI chấp nhận tổn thất doanh thu ngày thi đấu và mất lợi thế sân nhà. - Hỏi: Sự việc này có tạo tiền lệ cho các yêu cầu tách đội trong tương lai không? Đáp: Có khả năng; tiêu chí "xung đột trực tiếp" được xem là một đường ranh giới rõ ràng, nhưng các hiệp hội khác có thể kiểm tra mức độ linh hoạt của nó bằng các yêu cầu tương tự.

Cuối tháng Chín, khi tôi ngồi trong căn hộ ở London, mở lại đoạn băng ghi hình buổi họp báo của Hiệp hội Bóng đá Cộng hòa Ireland (FAI), có một câu nói khiến tôi dừng lại. Giám đốc điều hành David Courell, với giọng điệu của một người đã chuẩn bị tinh thần cho việc bị chất vấn, thừa nhận rằng UEFA đã từ chối yêu cầu tách Cộng hòa Ireland và Israel ra khỏi các lá thăm trong tương lai. Lý do mà ông đưa ra: hai bên "chưa từng ở trong xung đột trực tiếp". Tôi đã dành phần lớn sự nghiệp năm mươi năm của mình để vạch từng tọa độ của hàng thủ dâng cao, đo khoảng cách giữa trung vệ và hậu vệ biên, tính thời gian phản ứng bóng bổng. Nhưng lần này, thứ tôi cần vạch ra không phải là một hàng phòng ngự. Đó là một cơ chế quản trị. Và như mọi cơ chế, nó có điểm gãy riêng — chỉ là điểm gãy ấy không nằm ở nơi mà giới truyền thông đang tập trung. Sự việc nghe có vẻ đơn giản. Tháng Hai, lá thăm được rút ở Nyon, đưa Cộng hòa Ireland và Israel vào cùng một bảng đấu tại UEFA Nations League. Hai trận đấu được ấn định: ngày 27 tháng Chín và ngày 4 tháng Mười. Nhưng ngay từ đầu, đây đã không còn là một cặp đấu bóng đá thuần túy. Nó là một sự kiện bị nạp đầy năng lượng chính trị, và mọi quyết định xung quanh nó — từ địa điểm, đến vé, đến việc có nên thi đấu hay không — đều bị kéo vào vòng xoáy ấy. Trận đấu trên sân nhà của Ireland, lẽ ra diễn ra tại Aviva Stadium ở Dublin với sức chứa khoảng 51.700 chỗ, đã bị dời sang Backa Topola, Serbia, và thi đấu không khán giả. Vé cho cổ động viên Ireland trong trận lượt về trên đất khách cũng bị hủy bỏ. Chiến dịch "Stop The Game" do tổ chức Irish Sport for Palestine khởi xướng đã tạo ra áp lực ngày càng tăng lên FAI, đòi hỏi một hành động mang tính biểu tượng. Và rồi, vào tháng Bảy, một cuộc họp bất thường (EGM) của các đại biểu FAI đã bỏ phiếu tán thành việc tiếp tục thi đấu, với lý do rằng một lệnh tẩy chay sẽ gây ra "thiệt hại đáng kể và lâu dài" cho hiệp hội. Đó là những dữ kiện. Phần còn lại là phân tích. Tôi không có dữ liệu xG, không có chỉ số PPDA, không có bản đồ áp lực nào ở đây. Bởi vì đây không phải là câu chuyện chiến thuật. Đây là câu chuyện về luật lệ, về quản trị, về cách một tổ chức bóng đá xử lý một vấn đề địa chính trị mà nó không được thiết kế để xử lý. Và điều thú vị nhất — điều mà hầu hết các phân tích bỏ qua — nằm ở cái tiêu chí mà UEFA đưa ra để từ chối. "Xung đột trực tiếp". Bốn chữ đó. Đó chính là điểm gãy. Trong sự nghiệp của mình, tôi đã nhiều lần nhìn thấy các tổ chức đưa ra những tiêu chí tưởng chừng như khách quan, rõ ràng, không thể tranh cãi — và rồi chứng kiến chính những tiêu chí ấy trở thành nguồn gốc của tranh chấp. Một hậu vệ nói rằng anh ta bẫy việt vị theo "nguyên tắc". Một huấn luyện viên nói rằng ông ta xoay tua đội hình theo "dữ liệu". Và một cơ quan quản lý nói rằng họ tách các đội dựa trên "xung đột trực tiếp". Trong mọi trường hợp, câu hỏi thật sự không phải là tiêu chí có tồn tại hay không. Câu hỏi là: ai định nghĩa nó, nó được áp dụng cho ai, và nó bỏ sót cái gì. Tôi đã dành ba tuần để giải mã hồ sơ này. Tôi đọc lại biên bản cuộc họp bất thường tháng Bảy. Tôi tua đi tua lại đoạn họp báo của Courell, ghi chú từng cụm từ ông dùng. Tôi đối chiếu cách UEFA mô tả cơ chế này — mà chính Courell thừa nhận ông không nhớ nổi tên chính thức — với cách các đội thể thao quốc gia khác được đối xử trong lịch sử. Và tôi tìm thấy một mô thức. Trước khi đi vào chi tiết, cần nói rõ: đây là bài phân tích về một cơ chế, không phải về một trận đấu. Không có đội hình, không có sơ đồ chiến thuật, không có cầu thủ nào được nêu tên trong hồ sơ gốc. Điều đó tự nó đã là một tín hiệu. Khi một sự kiện bóng đá không còn sản sinh ra bất kỳ nội dung chiến thuật nào đáng nói, thì trung tâm của nó đã dịch chuyển sang một lĩnh vực khác. Ở đây, lĩnh vực ấy là quản trị. FAI, với tư cách là một thành viên của UEFA, đã đệ trình một yêu cầu. UEFA đã trả lời. Câu trả lời là không. Và trên bề mặt, mọi thứ có vẻ hợp lý. Một cơ quan quản lý có một bộ tiêu chí. Một thành viên đệ trình một yêu cầu nằm ngoài tiêu chí. Yêu cầu bị từ chối. Trình tự này nghe có vẻ sạch sẽ, minh bạch, đúng quy trình. Vấn đề là ở chỗ: quy trình ấy chưa bao giờ được công bố đầy đủ. Cho đến nay, mô tả duy nhất về cơ chế "do not draw list" mà tôi có trong tay là từ miệng của chính Courell. Ông mô tả nó như một cơ chế không chính thức, dùng để tách các đội đến từ những vùng lãnh thổ đang ở trong "xung đột trực tiếp". Không có tài liệu UEFA nào được trích dẫn để xác nhận tên chính thức, phạm vi áp dụng, hay tiêu chí xác định thế nào là "xung đột trực tiếp". Đây là một điểm mù nghiêm trọng. Bởi vì khi bạn không biết chính xác luật được viết thế nào, bạn không thể biết nó đang được áp dụng đúng hay đang bị diễn giải theo cách có lợi cho người diễn giải. Hãy để tôi đặt điều này trong bối cảnh rộng hơn. Trong hai mươi năm qua, các cơ quan quản lý bóng đá châu Âu đã xây dựng một hệ thống luật lệ ngày càng phức tạp: luật công bằng tài chính, luật đăng ký cầu thủ, luật về quyền sở hữu đa câu lạc bộ, luật về lịch thi đấu. Mỗi bộ luật trong số này đều có văn bản chính thức, có điều khoản cụ thể, có cơ chế khiếu nại. Nhưng khi nói đến việc các đội nào được phép — hay không được phép — gặp nhau, chúng ta lại rơi vào một vùng xám được quản lý bằng một danh sách không tên. Điều này nói lên điều gì về cách bóng đá vận hành ở tầng cao nhất? Tôi đã từng ngồi trong những phòng họp nơi các quyết định kỹ thuật được đưa ra dựa trên những mô hình mà chính người đưa ra quyết định không hoàn toàn hiểu. Tôi đã từng chứng kiến một huấn luyện viên từ chối thay đổi hệ thống phòng ngự vì "số liệu cho thấy nó hiệu quả", trong khi những số liệu ấy bỏ qua việc đối thủ đã thay đổi cách tấn công từ ba tuần trước. Và ở đây, tôi nhìn thấy một mô thức tương tự ở tầng quản trị. Một tiêu chí được đưa ra. Nó nghe có vẻ khách quan. Nhưng nó chưa bao giờ được kiểm chứng công khai. Quay lại câu chuyện của FAI. Có một chi tiết mà tôi cho là quan trọng nhất trong toàn bộ hồ sơ, và nó hầu như không được chú ý. Đó là việc cuộc họp bất thường tháng Bảy đã diễn ra. Sự tồn tại của cuộc họp ấy — chứ không phải kết quả của nó — mới là tín hiệu thật sự. Nó cho thấy FAI đã nhận thức được rằng quyết định thi đấu hay không thi đấu sẽ không thể được đưa ra một cách êm thấm trong các cuộc họp thường kỳ. Nó cho thấy hiệp hội đã phải triệu tập một cơ chế đặc biệt để xử lý một vấn đề mà cơ chế thông thường không đủ sức chứa. Và nó cho thấy rằng, trong nội bộ, đã có đủ sự chia rẽ để cần đến một cuộc bỏ phiếu chính thức nhằm tạo ra tính chính danh. Khi một tổ chức triệu tập một cuộc họp bất thường, điều đó thường có nghĩa là: quyết định này sẽ gây tổn hại cho ai đó, và chúng ta cần một lá phiếu để chia sẻ trách nhiệm. Đó là một chiến lược quản trị cổ điển. Bạn không muốn một cá nhân — dù là chủ tịch hay giám đốc điều hành — phải gánh toàn bộ hậu quả của một quyết định gây tranh cãi. Bạn muốn nó được đóng dấu bởi tập thể. Về mặt chiến thuật tổ chức, đây là một nước đi hợp lý. Nó chuyển đổi rủi ro từ cá nhân sang thể chế. Và nó tạo ra một lá chắn: "chúng tôi đã bỏ phiếu, chúng tôi đã cân nhắc, chúng tôi đã quyết định". Nhưng nước đi ấy cũng có cái giá của nó. Khi bạn chính thức hóa một quyết định gây tranh cãi thông qua một cuộc bỏ phiếu, bạn cũng chính thức hóa trách nhiệm của mình đối với quyết định đó. Nếu sau này mọi thứ diễn ra tồi tệ — nếu các trận đấu bị gián đoạn, nếu hình ảnh của hiệp hội bị tổn hại, nếu các nhà tài trợ rút lui — thì không ai có thể nói rằng "chúng tôi không biết". Biên bản cuộc họp sẽ ghi rõ: chúng tôi đã biết, chúng tôi đã cân nhắc, và chúng tôi đã chọn con đường này. Đó là lý do tại sao tôi cho rằng áp lực lên FAI trong giai đoạn hiện tại không còn là áp lực của một quyết định chưa được đưa ra. Nó đã được đưa ra rồi. Áp lực bây giờ là áp lực của việc bảo vệ một quyết định đã có. Và loại áp lực này khác về bản chất. Nó không thể được giải tỏa bằng cách nhượng bộ, bởi vì nhượng bộ sẽ có nghĩa là phủ nhận chính tính chính danh của cuộc bỏ phiếu tháng Bảy. Nó chỉ có thể được quản lý bằng cách kiểm soát thiệt hại và chờ đợi cơn bão đi qua. Và cơn bão, theo cách nói của chính bài báo gốc, đang "gia tăng". Chiến dịch "Stop The Game" không phải là một làn sóng cảm xúc nhất thời trên mạng xã hội. Nó là một chiến dịch có tổ chức, có tên, có mục tiêu. Khi một chiến dịch có tên riêng, nó có khả năng sống sót lâu hơn một xu hướng. Nó có khả năng huy động nguồn lực, thu hút truyền thông, và tạo ra những sự kiện tiếp theo. Đây là điều mà các nhà phân tích thường đánh giá thấp: sức mạnh của một cái tên. Trong bóng đá, chúng ta quen với việc các chiến dịch chiến thuật có tên — "gegenpressing", "tiki-taka", "catenaccio". Nhưng các chiến dịch xã hội cũng vậy. Một cái tên biến một tập hợp các hành động rời rạc thành một thực thể có thể được tham chiếu, được lan truyền, được nhớ đến. "Stop The Game" làm được điều đó. Có một khía cạnh khác mà tôi muốn mổ xẻ, và nó liên quan đến cách FAI và UEFA đã phối hợp — hoặc không phối hợp — trong việc tổ chức các trận đấu. Việc dời trận sân nhà của Ireland sang Serbia và tổ chức không khán giả, cùng với việc hủy vé cho cổ động viên Ireland ở trận lượt về, tạo thành một mô thức mà tôi gọi là "phi khán giả hóa phòng ngừa". Mục tiêu không chỉ là đảm bảo an ninh. Mục tiêu là loại bỏ bề mặt tiếp xúc nơi các cuộc biểu tình có thể diễn ra. Hãy nghĩ về điều này theo ngôn ngữ chiến thuật mà tôi quen thuộc. Khi một đội bóng phòng ngự trước một đối thủ có khả năng tấn công tốt hơn, họ không chỉ lùi sâu. Họ thu hẹp không gian. Họ loại bỏ các đường chuyền. Họ buộc đối thủ phải chơi ở những khu vực mà đối thủ ít nguy hiểm nhất. Việc dời trận đấu sang một sân trung lập và đóng cửa với khán giả là một động thái tương tự ở tầng quản trị. Nó thu hẹp không gian nơi các cuộc biểu tình có thể diễn ra. Không có đám đông ở Dublin, không có biểu ngữ ở Aviva, không có tiếng hô vang nào được truyền đi trên truyền hình. Không có vé cho cổ động viên khách, không có cơ hội để các nhóm tạo ra một hình ảnh tập thể mạnh mẽ trên khán đài. Điều này hiệu quả về mặt an ninh. Nhưng nó cũng tạo ra một hiệu ứng phụ mà tôi cho là nghịch lý. Bằng cách loại bỏ khán giả, ban tổ chức đã tước đi của chính mình một kênh thoát áp lực. Trong bóng đá, khán đài là một van xả. Năng lượng tích tụ trong xã hội có thể được chuyển hóa thành bài hát, thành biểu ngữ, thành sự phẫn nộ được thể hiện công khai nhưng trong khuôn khổ. Khi bạn đóng van ấy lại, năng lượng không biến mất. Nó chỉ di chuyển đến những nơi khác — nơi bạn ít kiểm soát hơn. Nó chuyển sang mạng xã hội, sang các cuộc biểu tình bên ngoài sân vận động, sang các chiến dịch như "Stop The Game". Tôi đã theo dõi nhiều trận đấu không khán giả trong sự nghiệp của mình, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch. Và tôi nhận thấy một điều: những trận đấu ấy không trung tính. Chúng không chỉ là bóng đá bị tước đi tiếng ồn. Chúng là bóng đá bị tước đi một cơ chế xã hội. Cầu thủ chơi khác đi. Trọng tài quyết định khác đi. Và những người liên quan — từ huấn luyện viên đến giám đốc điều hành — cũng hành động khác đi, bởi vì áp lực từ khán đài đã được thay thế bằng một loại áp lực khác, không thể đoán trước hơn, không thể quản lý hơn. Trong trường hợp này, việc tổ chức không khán giả không chỉ là một biện pháp an ninh. Nó là một tuyên bố. Nó nói rằng: chúng tôi biết có vấn đề, và chúng tôi chọn không để nó diễn ra công khai. Nhưng như tôi đã nói, các tuyên bố không làm vấn đề biến mất. Chúng chỉ định hình lại cách vấn đề xuất hiện. Bây giờ, hãy để tôi quay lại với điểm gãy trung tâm: tiêu chí "xung đột trực tiếp". Tôi đã dành nhiều năm nghiên cứu cách các hệ thống phân loại vận hành. Từ cách chúng ta phân loại các kiểu phòng ngự, đến cách chúng ta phân loại các kiểu cầu thủ, đến cách chúng ta phân loại các giải đấu. Mọi hệ thống phân loại đều có một đặc điểm chung: nó hoạt động dựa trên một tập hợp các tiêu chí, và những tiêu chí ấy luôn loại trừ một điều gì đó. Không có hệ thống phân loại nào là trung tính. Không có hệ thống phân loại nào bao trùm mọi trường hợp. Khi UEFA nói rằng họ tách các đội dựa trên "xung đột trực tiếp", họ đang thiết lập một tiêu chí. Tiêu chí này có những hệ quả. Thứ nhất, nó giới hạn phạm vi áp dụng. Chỉ những cặp đội đến từ các vùng lãnh thổ đang ở trong xung đột trực tiếp mới được tách. Thứ hai, nó loại trừ các trường hợp khác. Các cặp đội đến từ các vùng lãnh thổ không có xung đột trực tiếp — nhưng có căng thẳng chính trị, có lịch sử xung đột, có sự phản đối của công chúng — không được tách. Thứ ba, nó đặt ra câu hỏi về định nghĩa. "Xung đột trực tiếp" nghĩa là gì? Hai quốc gia có đang chiến tranh với nhau không? Hay chỉ cần có các cuộc đụng độ quân sự? Hay chỉ cần có sự công nhận lẫn nhau về tình trạng thù địch? Trong trường hợp Ireland và Israel, câu trả lời của UEFA là: hai bên chưa từng ở trong xung đột trực tiếp. Về mặt kỹ thuật, điều này có thể đúng. Ireland và Israel không có tranh chấp lãnh thổ trực tiếp, không có xung đột quân sự song phương, không có tuyên bố chiến tranh. Nhưng trên thực tế, câu trả lời này bỏ qua một điều mà bất kỳ ai theo dõi bóng đá châu Âu đều biết: bóng đá không chỉ bị ảnh hưởng bởi xung đột trực tiếp. Nó bị ảnh hưởng bởi bối cảnh chính trị rộng hơn, bởi dư luận, bởi các phong trào xã hội, bởi những gì diễn ra trong tâm trí của cổ động viên và cầu thủ. Đây là lúc tôi muốn đưa ra một so sánh mà tôi cho là hữu ích. Trong phân tích chiến thuật, chúng ta thường phân biệt giữa "tấn công trực tiếp" và "tấn công gián tiếp". Một đội có thể không trực tiếp gây áp lực lên trung vệ đối phương, nhưng nó có thể liên tục kéo giãn hàng phòng ngự bằng những đường chuyền dài, buộc trung vệ phải lùi sâu, và tạo ra không gian cho các tiền vệ xâm nhập. Đây là tấn công gián tiếp. Nó không hiển thị trên các chỉ số cơ bản như số cú sút hay số đường chuyền quyết định. Nhưng nó thay đổi trận đấu. Cách UEFA xử lý tiêu chí "xung đột trực tiếp" có một logic tương tự ở dạng đảo ngược. Họ chỉ nhìn vào các xung đột trực tiếp — những xung đột hiển thị rõ ràng, có thể được chứng minh bằng các sự kiện cụ thể, có thể được định nghĩa một cách khách quan. Họ không nhìn vào các xung đột gián tiếp — những căng thẳng xã hội, những áp lực dư luận, những bối cảnh chính trị có thể ảnh hưởng đến một trận đấu mà không tạo thành một cuộc chiến tranh chính thức. Điều này có thể hợp lý về mặt pháp lý. Nhưng nó không hợp lý về mặt thực tế. Bởi vì một trận bóng đá không diễn ra trong một chân không pháp lý. Nó diễn ra trong một xã hội. Và xã hội ấy có những cảm xúc, những lịch sử, những ký ức tập thể mà không một văn bản luật nào có thể nắm bắt trọn vẹn. Tôi đã nhiều lần viết rằng bóng đá là một hệ thống phức tạp, và mọi hệ thống phức tạp đều có những thuộc tính nổi lên — những đặc điểm không thể được suy ra từ các thành phần riêng lẻ. Một trận đấu không chỉ là hai mươi hai cầu thủ cộng lại. Nó là một thực thể mới, với những động lực riêng. Tương tự, một lá thăm không chỉ là một sự kiện hành chính. Nó là một điểm khởi đầu cho một chuỗi các sự kiện có thể kéo theo hàng loạt hệ quả — an ninh, chính trị, thương mại, truyền thông. Khi bạn rút một lá thăm đưa Ireland đối đầu Israel, bạn không chỉ tạo ra hai trận đấu. Bạn tạo ra một bối cảnh. Bạn tạo ra một không gian nơi các nhóm hoạt động xã hội có thể hành động. Bạn tạo ra một chủ đề cho truyền thông. Bạn tạo ra một thách thức cho các nhà quản lý an ninh. Bạn tạo ra một câu hỏi cho các cầu thủ. Không có tiêu chí "xung đột trực tiếp" nào nắm bắt được tất cả những điều này. Đây không phải là một chỉ trích UEFA. Đây là một quan sát về giới hạn của mọi hệ thống quản trị. Các hệ thống quản trị được xây dựng để xử lý những gì có thể được định nghĩa. Nhưng cuộc sống luôn chứa đựng những gì không thể được định nghĩa. Và khoảng cách giữa hai điều này — giữa cái có thể định nghĩa và cái không thể — chính là điểm gãy. Trong trường hợp này, điểm gãy được phơi bày bởi một chi tiết nhỏ: David Courell không nhớ tên chính thức của cơ chế. "Tôi không thể nhớ thuật ngữ chính thức", ông nói. Câu nói này, tưởng chừng như vô hại, thực ra rất quan trọng. Nó cho thấy rằng cơ chế này không phải là một phần của kiến thức chung, không phải là một tài liệu được phổ biến rộng rãi, không phải là một quy định mà các thành viên UEFA được kỳ vọng phải thuộc lòng. Đó là một danh sách không tên, được vận hành bởi một nhóm người, dựa trên những tiêu chí được hiểu ngầm hơn là được viết ra. Loại cơ chế này có một lợi thế: linh hoạt. Nó cho phép tổ chức xử lý từng trường hợp theo cách phù hợp nhất, mà không bị ràng buộc bởi những tiền lệ cứng nhắc. Nhưng nó cũng có một nhược điểm chí mạng: nó không thể giải thích chính mình. Khi bạn không thể giải thích chính mình, bạn không thể thuyết phục người khác rằng bạn đúng. Và khi bạn không thể thuyết phục người khác rằng bạn đúng, mọi quyết định của bạn đều trở thành đối tượng của nghi ngờ. Tôi đã thấy điều này trong bóng đá ở mọi cấp độ. Một huấn luyện viên đưa ra một quyết định thay người mà không giải thích lý do. Đội thắng, và mọi người ca ngợi. Đội thua, và mọi người đặt câu hỏi. Tại sao lại thay người ở phút thứ 70? Tại sao lại để cầu thủ đó trên sân? Tại sao lại chuyển sang sơ đồ ba hậu vệ? Huấn luyện viên có thể có những lý do rất tốt. Nhưng nếu ông ta không nói ra, những lý do ấy không tồn tại trong mắt công chúng. Và trong bóng đá, cũng như trong quản trị, sự tồn tại của một lý do không quan trọng bằng sự hiện diện của nó trong diễn ngôn công khai. UEFA, với tư cách là một tổ chức, có lẽ có những lý do rất tốt để duy trì cơ chế này dưới dạng không chính thức. Một danh sách chính thức các vùng lãnh thổ "đang trong xung đột" sẽ là một tài liệu ngoại giao cực kỳ nhạy cảm. Nó sẽ đặt tên cho các bên, phân loại các bên, và trong quá trình đó, có thể tự nó trở thành một điểm nóng chính trị. Một cách tiếp cận không chính thức cho phép UEFA linh hoạt và tránh phải đưa ra những tuyên bố có thể bị hiểu sai. Nhưng sự linh hoạt có cái giá của nó. Và cái giá ấy được trả bởi những thành viên như FAI — những người phải đối mặt với áp lực công khai mà không có một tài liệu chuẩn mực để dựa vào. FAI đến với UEFA với một yêu cầu. UEFA từ chối. Và FAI không có cách nào để kiểm chứng cơ sở của sự từ chối ấy, bởi vì cơ sở ấy không được viết ra. Đây là một sự bất đối xứng quyền lực mà bất kỳ nhà phân tích tổ chức nào cũng nên nhận ra. Người nắm giữ quy tắc không cần phải chứng minh quy tắc. Người tuân theo quy tắc phải chấp nhận quy tắc. Trong cuộc họp báo của mình, Courell nói rằng ông đã "chấp nhận câu trả lời của UEFA theo đúng nghĩa đen" — "took at face value". Đó là một cách nói rất đáng chú ý. "Theo đúng nghĩa đen" gợi ý rằng có một lớp nghĩa khác, một lớp nghĩa mà ông chọn không truy vấn. Đó có thể là một quyết định chiến lược. Bang giao với UEFA là một trò chơi dài hạn, và việc gây áp lực quá mức lên một quyết định có thể gây hại cho các lợi ích khác trong tương lai. Đó cũng có thể là một sự thừa nhận bất lực. Khi bạn không có công cụ để thách thức một quyết định, bạn chọn chấp nhận nó và chuyển sang việc quản lý hệ quả. Nhưng dù là chiến lược hay bất lực, câu nói ấy có một hệ quả. Nó đóng lại cuộc tranh luận về lá thăm. Nó xác nhận rằng, từ góc độ của FAI, không còn con đường nào để thay đổi kết quả. Và điều đó có nghĩa là toàn bộ áp lực, toàn bộ sự phẫn nộ, toàn bộ năng lượng xã hội xung quanh hai trận đấu này sẽ được chuyển hướng. Nó sẽ không còn nhắm vào UEFA nữa — hoặc ít nhất là không chỉ nhắm vào UEFA. Nó sẽ nhắm vào FAI. Đây là một quy luật mà tôi đã quan sát trong nhiều năm: khi một tổ chức không thể thay đổi một hệ thống bên ngoài, nó trở thành mục tiêu thay thế cho những người muốn thay đổi hệ thống ấy. FAI không thể thay đổi lá thăm. Nhưng FAI có thể thay đổi quyết định của mình về việc có tham gia hay không. Và chính vì thế, FAI là nơi áp lực sẽ tập trung. Cuộc họp bất thường tháng Bảy là một nỗ lực để đóng cánh cửa đó lại. Bằng cách bỏ phiếu tán thành việcthi đấu, các đại biểu FAI đã tuyên bố rằng họ không có ý định thay đổi quyết định. Họ đã cân nhắc và đã chọn. Nhưng như tôi đã nói, việc đóng một cánh cửa không làm cho người ta ngừng gõ. Nó chỉ khiến những tiếng gõ trở nên to hơn, bởi vì bây giờ chúng không còn nhắm vào một quyết định đang mở, mà nhắm vào một quyết định đã bị đóng chặt. Có một khía cạnh tài chính ở đây mà tôi muốn phân tích, dù dữ liệu không đầy đủ. Việc tổ chức một trận đấu trên sân nhà không khán giả, và việc hủy vé cho cổ động viên khách, đại diện cho một tổn thất doanh thu ngày thi đấu. Doanh thu ngày thi đấu bao gồm tiền vé, dịch vụ hiếu khách, và các hoạt động thương mại liên quan. Với một sân vận động có sức chứa khoảng 51.700 chỗ như Aviva, và với giả định rằng một trận đấu quốc tế của Ireland thường thu hút một lượng khán giả lớn, tổn thất này có thể lên đến hàng triệu euro. Nhưng con số chính xác không quan trọng bằng ý nghĩa của nó. Việc dời trận đấu và không bán vé cho thấy FAI đã sẵn sàng chấp nhận một tổn thất tài chính để tránh một rủi ro lớn hơn. Rủi ro ấy là gì? Có thể là rủi ro an ninh. Có thể là rủi ro chính trị. Có thể là rủi ro pháp lý — nếu trận đấu bị gián đoạn bởi biểu tình, FAI có thể phải đối mặt với các khoản phạt và các hệ quả khác từ UEFA. Trong mọi trường hợp, FAI đã thực hiện một phép tính: chi phí của việc tổ chức một trận đấu bình thường, với đầy đủ khán giả, lớn hơn chi phí của việc tổ chức một trận đấu không khán giả ở một địa điểm trung lập. Đây là một phép tính mà tôi đã thấy nhiều lần trong bóng đá, ở những cấp độ khác nhau. Một câu lạc bộ quyết định không bán vé cho một trận đấu có nguy cơ cao. Một liên đoàn quyết định chuyển một trận đấu đến một sân trung lập. Một ban tổ chức giải đấu quyết định cấm một nhóm cổ động viên. Trong mọi trường hợp, có một sự đánh đổi giữa giá trị hiện tại — bầu không khí, doanh thu, sự tham gia của công chúng — và rủi ro tương lai. Và trong mọi trường hợp, những người đưa ra quyết định thường có xu hướng đánh giá cao rủi ro tương lai hơn giá trị hiện tại. Đó là bản chất của việc quản lý rủi ro. Nhưng có một câu hỏi mà tôi muốn đặt ra, và tôi cho rằng nó quan trọng hơn cả con số tổn thất: liệu những biện pháp này có thật sự giảm được rủi ro, hay chúng chỉ chuyển rủi ro từ nơi này sang nơi khác? Một trận đấu không khán giả không có biểu ngữ trên khán đài. Nhưng nó có thể có một chiến dịch truyền thông mạnh mẽ hơn. Một trận đấu ở sân trung lập không có cơ hội cho các cuộc tụ tập bên ngoài sân vận động quen thuộc. Nhưng nó có thể tạo ra một biểu tượng mới — hình ảnh một đội bóng bị tách khỏi cổ động viên của mình, một sân vận động trống rỗng, một sự kiện bị tước đi linh hồn. Trong kỷ nguyên truyền thông xã hội, một biểu tượng mạnh mẽ có thể nguy hiểm hơn một cuộc biểu tình bị kiểm soát. Tôi đã từng phân tích nhiều chiến lược phòng ngự, và một điều tôi học được là: bạn không thể thắng một trận đấu chỉ bằng phòng ngự. Bạn có thể ngăn đối thủ ghi bàn trong một thời gian, nhưng cuối cùng, bạn phải tạo ra một mối đe dọa để buộc đối thủ phải lùi lại. Trong quản trị cũng vậy. Bạn không thể quản lý một cuộc khủng hoảng truyền thông chỉ bằng cách giảm thiểu bề mặt tiếp xúc. Bạn cần một chiến lược tấn công — một thông điệp, một lý lẽ, một câu chuyện thuyết phục. Và cho đến nay, tôi chưa thấy FAI đưa ra một chiến lược như vậy. Những gì tôi thấy là các biện pháp phòng ngừa: dời sân, hủy vé, tổ chức không khán giả. Đó là những hành động hợp lý. Nhưng chúng không tạo ra một lý do để công chúng chấp nhận quyết định của FAI. Lý do ấy là gì? Đó là "thiệt hại đáng kể và lâu dài". Đó là cụm từ mà FAI đã sử dụng trong động thái trình lên cuộc họp bất thường. Một lệnh tẩy chay sẽ gây ra thiệt hại đáng kể và lâu dài cho hiệp hội. Điều này có thể được hiểu theo nhiều cách. Thiệt hại tài chính, từ các khoản phạt và mất doanh thu. Thiệt hại thể thao, từ việc bị loại khỏi giải đấu. Thiệt hại danh tiếng, từ việc bị coi là một hiệp hội không tuân thủ. Nhưng dù được hiểu theo cách nào, cụm từ ấy có một đặc điểm: nó trừu tượng. Nó không đưa ra một con số, một ví dụ, một tiền lệ. Nó nói rằng có thiệt hại, nhưng không định lượng được. Trong phân tích chiến thuật, tôi thường phê phán những lập luận dựa trên các khái niệm trừu tượng như "tinh thần" hay "động lực". Không phải vì chúng không quan trọng — chúng rất quan trọng. Mà vì chúng không thể được kiểm chứng. Bạn không thể đo "tinh thần" bằng bất kỳ chỉ số nào. Bạn không thể so sánh "động lực" của hai đội. Khi một huấn luyện viên nói rằng đội của ông ta thua vì "thiếu tinh thần", ông ta đang đưa ra một tuyên bố không thể bị bác bỏ — và do đó, không thể bị chất vấn. Cụm từ "thiệt hại đáng kể và lâu dài" có một chức năng tương tự. Nó tạo ra một lý do để hành động mà không cần phải chứng minh lý do ấy. Nó không thể bị bác bỏ, bởi vì không có cách nào để chứng minh rằng thiệt hại sẽ không xảy ra. Và do đó, nó không thể bị chất vấn một cách hiệu quả. Đây là lý do tại sao tôi không tin rằng cuộc tranh luận về quyết định thi đấu hay không thi đấu thật sự đã được giải quyết. Nó chỉ đã được đóng lại bằng một câu nói đủ trừu tượng để làm hài lòng đa số đại biểu nhưng không đủ cụ thể để chấm dứt những nghi ngờ. Và đây là điểm mà tôi muốn kết nối với một chủ đề mà tôi đã theo đuổi trong nhiều năm: mối quan hệ giữa dữ liệu và quyết định. Trong bóng đá hiện đại, chúng ta đang chứng kiến một sự chuyển dịch mạnh mẽ sang việc sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định. Các câu lạc bộ sử dụng dữ liệu để tuyển dụng cầu thủ, để thiết kế chiến thuật, để đánh giá hiệu suất. Nhưng có một lĩnh vực mà dữ liệu vẫn còn thiếu — hoặc tệ hơn, bị sử dụng một cách chọn lọc để biện minh cho các quyết định đã được đưa ra vì những lý do khác. Đó là lĩnh vực quản trị. Khi FAI nói rằng có "thiệt hại đáng kể và lâu dài", không có dữ liệu nào được công bố để chứng minh điều đó. Không có một phân tích tài chính, không có một đánh giá rủi ro, không có một mô hình dự báo. Điều này không có nghĩa là tuyên bố ấy sai. Nó có nghĩa là tuyên bố ấy không thể được kiểm chứng bởi công chúng. Và trong một môi trường mà công chúng ngày càng đòi hỏi sự minh bạch, những tuyên bố không thể kiểm chứng là những tuyên bố dễ bị tổn thương nhất. Đây là lúc tôi muốn nói về một chủ đề mà tôi cho là bị hiểu sai: vai trò của cảm xúc trong các quyết định quản trị. Nhiều người cho rằng các quyết định tốt là những quyết định được đưa ra dựa trên lý trí thuần túy, không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc. Tôi không tin vào điều đó. Cảm xúc không phải là kẻ thù của phân tích. Chúng là một phần của dữ liệu. Trong một trận bóng đá, nỗi sợ hãi của một hậu vệ trẻ có thể được đo bằng cách anh ta di chuyển — hoặc không di chuyển — trong một tình huống nhất định. Sự tự tin của một tiền đạo có thể được nhìn thấy trong cách anh ta dứt điểm. Những trạng thái cảm xúc này là dữ liệu thật, có thể quan sát được, và có ảnh hưởng thật đến kết quả. Tương tự, trong quản trị, những cảm xúc tập thể — sự phẫn nộ, sự sợ hãi, sự đòi hỏi công lý — là những dữ kiện không thể bị bỏ qua. Khi Irish Sport for Palestine khởi xướng chiến dịch "Stop The Game", họ đang thể hiện một trạng thái cảm xúc tập thể. Trạng thái này không thể bị xóa bỏ bằng các biện pháp kỹ thuật như dời sân hay hủy vé. Nó chỉ có thể được xử lý bằng cách thừa nhận nó, đối thoại với nó, và tìm cách hòa giải nó. Và điều đó đòi hỏi một chiến lược truyền thông chủ động, không chỉ là một chiến lược phòng ngừa. Có một câu hỏi mà tôi muốn đặt ra, và tôi cho rằng nó là câu hỏi trung tâm của toàn bộ sự việc này: liệu một tổ chức bóng đá có nên được yêu cầu xử lý những vấn đề địa chính trị hay không? Đây là một câu hỏi không có câu trả lời rõ ràng. Về mặt nguyên tắc, bóng đá là một lĩnh vực thể thao, và các tổ chức bóng đá được thiết kế để quản lý thể thao, không phải chính trị. Nhưng trên thực tế, bóng đá không bao giờ tồn tại trong một chân không chính trị. Nó được tổ chức trong các quốc gia, bởi các hiệp hội, với sự tham gia của các cộng đồng. Và những cộng đồng ấy có chính trị. Các tổ chức bóng đá đã đối mặt với vấn đề này trong nhiều thập kỷ. Họ đã phải quyết định có nên tẩy chay các giải đấu ở những quốc gia có chế độ độc tài, có nên cho phép các cổ động viên thể hiện quan điểm chính trị trên khán đài, có nên tách các đội đến từ những vùng lãnh thổ đang xung đột. Mỗi quyết định trong số này đều tạo ra những tiền lệ, và mỗi tiền lệ đều tạo ra những kỳ vọng cho tương lai. Điều tôi muốn nhấn mạnh là: khi một tổ chức đưa ra một tiêu chí, tiêu chí ấy trở thành một phần của hệ thống quản trị. Nó không chỉ giải quyết trường hợp trước mắt. Nó định hình các trường hợp tương lai. Tiêu chí "xung đột trực tiếp" mà UEFA đưa ra trong trường hợp này sẽ trở thành một điểm tham chiếu cho các yêu cầu trong tương lai. Nó sẽ được trích dẫn bởi các hiệp hội khác. Nó sẽ được các nhà phân tích phân tích. Nó sẽ trở thành một phần của tiền lệ. Và đây là lý do tại sao tôi cho rằng quyết định này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Nó không chỉ là về hai trận đấu giữa Ireland và Israel. Nó là về cách bóng đá châu Âu sẽ xử lý những trường hợp tương tự trong tương lai. Nó là về việc liệu tiêu chí "xung đột trực tiếp" sẽ được duy trì, mở rộng, hay thu hẹp. Nó là về việc liệu những áp lực công khai — như chiến dịch "Stop The Game" — có thể thay đổi cách các tổ chức quản lý đưa ra quyết định hay không. Tôi đã theo dõi bóng đá châu Âu trong năm mươi năm, và tôi đã chứng kiến nhiều thay đổi trong cách các tổ chức quản lý vận hành. Tôi đã chứng kiến sự chuyển dịch từ các quyết định được đưa ra trong phòng họp kín sang các quyết định được công bố công khai. Tôi đã chứng kiến sự gia tăng của các yêu cầu về minh bạch. Tôi đã chứng kiến sự xuất hiện của các nhóm hoạt động xã hội như những tác nhân có ảnh hưởng trong bóng đá. Và tôi đã chứng kiến cách các tổ chức phải thích nghi với những thay đổi này. Trong bối cảnh đó, cơ chế "do not draw list" của UEFA là một hiện tượng thú vị. Nó đại diện cho một cách tiếp cận quản trị dựa trên tính linh hoạt và sự kín đáo. Nó giả định rằng các quyết định nhạy cảm tốt nhất là được đưa ra mà không cần phải giải thích công khai. Nhưng trong một thời đại mà thông tin được chia sẻ nhanh chóng và các nhóm hoạt động xã hội có khả năng huy động nguồn lực, cách tiếp cận này ngày càng khó duy trì. Khi bạn không giải thích các quyết định của mình, bạn không chỉ tránh được sự giám sát. Bạn cũng để lại một khoảng trống mà người khác có thể lấp đầy bằng những diễn giải có lợi cho họ. Trong trường hợp này, khoảng trống ấy đã được lấp đầy bởi các nhóm hoạt động xã hội, những người diễn giải quyết định của UEFA như một sự thất bại của công lý. Họ có thể đúng. Họ có thể sai. Nhưng điều quan trọng là: họ có thể đưa ra một diễn giải, trong khi UEFA không. Và trong cuộc chiến của các diễn giải, người đưa ra được một câu chuyện hấp dẫn hơn thường là người thắng cuộc. Tôi đã học được điều này từ việc phân tích các trận bóng đá. Trong một trận đấu, có những sự kiện xảy ra — một cú sút, một đường chuyền, một pha tranh chấp. Nhưng ý nghĩa của những sự kiện ấy không tự có. Nó được tạo ra bởi những người diễn giải chúng. Một huấn luyện viên có thể nói rằng đội của ông ta kiểm soát trận đấu, và ông ta có thể trích dẫn số liệu về thời gian cầm bóng. Một huấn luyện viên khác có thể nói rằng đội của ông ta tạo ra nhiều cơ hội nguy hiểm hơn, và ông ta có thể trích dẫn số liệu về xG. Cả hai đều có thể đúng, ở những mức độ khác nhau. Nhưng câu chuyện nào được chấp nhận sẽ phụ thuộc vào ai kể nó tốt hơn, vào ai có nhiều uy tín hơn, vào ai phù hợp hơn với những định kiến sẵn có của công chúng. Trong trường hợp của UEFA và FAI, câu chuyện đã được định hình theo một cách cụ thể. UEFA là một tổ chức xa cách, kín đáo, vận hành bằng những quy tắc không được công bố. FAI là một hiệp hội nhỏ, đang cố gắng làm điều đúng nhưng bị ràng buộc bởi các quy định. Cổ động viên và các nhóm hoạt động là những người đòi hỏi công lý. Trong câu chuyện này, không có nhân vật phản diện rõ ràng, nhưng cũng không có anh hùng rõ ràng. Và khi không có anh hùng, thì câu chuyện có xu hướng trở thành một bi kịch. Đây là lý do tại sao tôi cho rằng FAI đang ở trong một tình thế khó khăn. Họ không thể thay đổi quyết định của UEFA. Họ không thể đảo ngược quyết định của cuộc họp bất thường. Họ không thể làm hài lòng các nhóm hoạt động mà không phá vỡ các cam kết của mình với UEFA. Và họ không thể làm hài lòng UEFA mà không đối mặt với sự phản đối của công chúng. Trong một tình thế như vậy, chiến lược tốt nhất thường là kiểm soát thiệt hại: giảm thiểu rủi ro, duy trì sự ổn định, và chờ đợi cơn bão đi qua. Nhưng có một điều mà chiến lược kiểm soát thiệt hại không thể làm: nó không thể tạo ra một di sản tích cực. Nó chỉ có thể ngăn chặn một di sản tiêu cực. Và trong một thế giới mà các tổ chức ngày càng được đánh giá không chỉ bởi những gì họ làm mà còn bởi những gì họ đại diện, việc chỉ ngăn chặn thiệt hại có thể không đủ. Tôi muốn quay lại với một chi tiết kỹ thuật mà tôi cho là hấp dẫn. Việc chuyển trận đấu của Ireland sang Backa Topola ở Serbia, và việc tổ chức trận đấu của Israel ở Debrecen, Hungary — hai địa điểm trung lập, ở hai quốc gia khác nhau. Đây là một mô thức mà tôi gọi là "địa lý hóa trung lập". Trong thể thao quốc tế, khái niệm sân trung lập thường được áp dụng cho các trường hợp cụ thể: một trận đấu bị treo giò, một địa điểm không đủ điều kiện an ninh, một xung đột đang diễn ra. Nhưng việc cả hai đội đều phải thi đấu ở các địa điểm trung lập là một hiện tượng đáng chú ý hơn. Nó cho thấy rằng cuộc xung đột — dù có được gọi là "trực tiếp" hay không — đã lan rộng đến mức cả hai bên đều không thể thi đấu trên sân nhà của mình trong điều kiện bình thường. Đây là một nghịch lý mà tôi muốn chỉ ra. UEFA nói rằng Ireland và Israel chưa từng ở trong xung đột trực tiếp. Nhưng UEFA lại đồng ý với việc cả hai trận đấu đều được tổ chức ở các địa điểm trung lập, không khán giả, với vé bị giới hạn. Nếu hai bên thật sự không ở trong xung đột trực tiếp, tại sao lại cần những biện pháp này? Tại sao lại không thể tổ chức trận đấu ở Dublin với đầy đủ khán giả, như bất kỳ trận đấu quốc tế nào khác? Câu trả lời có thể là: những biện pháp này được đưa ra vì lý do an ninh, không phải vì lý do chính trị. Nhưng an ninh và chính trị không thể tách rời trong những trường hợp như thế này. Các biện pháp an ninh được đưa ra chính vì có một mối đe dọa chính trị — hoặc một mối đe dọa được nhận thức. Và khi bạn đưa ra các biện pháp an ninh đặc biệt, bạn đang ngầm thừa nhận sự tồn tại của mối đe dọa ấy. Đây là một điểm gãy logic mà tôi cho là quan trọng. Tiêu chí để tách các đội trong các lá thăm là "xung đột trực tiếp". Nhưng tiêu chí để tổ chức các trận đấu một cách đặc biệt — không khán giả, sân trung lập, vé bị giới hạn — không được tuyên bố rõ ràng. Nó dường như dựa trên một đánh giá rủi ro rộng hơn, bao gồm các yếu tố như căng thẳng xã hội, áp lực dư luận, và các mối đe dọa an ninh tiềm ẩn. Nói cách khác, có một sự không nhất quán giữa tiêu chí được sử dụng cho các lá thăm và tiêu chí được sử dụng cho việc tổ chức các trận đấu. Sự không nhất quán này có thể không phải là một sai lầm. Nó có thể là một lựa chọn chiến lược. Bằng cách duy trì một tiêu chí hẹp cho các lá thăm, UEFA bảo vệ các lá thăm khỏi các yêu cầu dựa trên dư luận. Bằng cách áp dụng một tiêu chí rộng hơn cho việc tổ chức các trận đấu, UEFA bảo vệ các trận đấu khỏi các rủi ro thực tế. Đây là một cách tiếp cận hai tầng, cho phép tổ chức xử lý các tình huống phức tạp mà không phải thay đổi các nguyên tắc cơ bản. Nhưng cách tiếp cận này có một cái giá. Nó tạo ra một khoảng cách giữa lời nói và hành động. Nó nói rằng hai đội không ở trong xung đột trực tiếp, nhưng hành động như thể họ đang ở trong một tình huống nguy hiểm. Khoảng cách này là một điểm gãy, bởi vì nó tạo ra một cơ hội cho những người chỉ trích. Họ có thể nói: nếu bạn không tách các đội trong các lá thăm, tại sao bạn lại đối xử với các trận đấu của họ theo cách đặc biệt? Nếu bạn thừa nhận có một vấn đề, tại sao bạn không thừa nhận nó một cách đầy đủ? Và nếu bạn không thừa nhận nó, tại sao bạn lại hành động như thể có? Đây là một câu hỏi mà tôi cho rằng sẽ tiếp tục được đặt ra, không chỉ bởi các nhóm hoạt động xã hội, mà còn bởi các nhà phân tích, bởi các nhà báo, bởi các hiệp hội khác đang theo dõi tiền lệ này. Và câu trả lời của UEFA — hoặc sự thiếu vắng câu trả lời — sẽ định hình cách các trường hợp tương tự được xử lý trong tương lai. Tôi đã dành phần lớn bài viết này để phân tích một quyết định quản trị, và tôi nhận thức rằng điều này khác với công việc thường ngày của tôi. Tôi quen với việc vạch từng tọa độ của hàng thủ dâng cao, đo khoảng cách giữa các tuyến, tính thời gian phản ứng. Tôi quen với việc phân tích các quyết định của huấn luyện viên dựa trên dữ liệu trận đấu. Nhưng các nguyên tắc tôi sử dụng trong công việc ấy có thể được áp dụng cho các lĩnh vực khác. Khi tôi phân tích một hàng phòng ngự, tôi không chỉ nhìn vào những gì nó làm đúng. Tôi nhìn vào những gì nó bỏ sót. Tôi tìm kiếm những khoảng trống giữa các tuyến, những khoảnh khắc mà một hậu vệ mất tập trung, những tình huống mà hệ thống phòng ngự không được thiết kế để xử lý. Tôi không tìm kiếm lỗi lầm. Tôi tìm kiếm những giới hạn cấu trúc — những điểm mà hệ thống, dù được thiết kế tốt đến đâu, cũng không thể che phủ hoàn toàn. Trong trường hợp của UEFA và FAI, tôi tìm thấy một giới hạn cấu trúc tương tự. Hệ thống quản trị của UEFA được thiết kế để xử lý các vấn đề thể thao. Nó có các quy định về đăng ký cầu thủ, về lịch thi đấu, về các giải đấu. Nó có một cơ chế để tách các đội đến từ những vùng lãnh thổ đang xung đột. Nhưng nó không được thiết kế để xử lý các tình huống mà dư luận công chúng, các phong trào xã hội, và các áp lực chính trị gián tiếp tạo ra những rủi ro không thể được định nghĩa bằng các tiêu chí hiện có. Đó là điểm gãy. Điểm gãy này không phải là một lỗi có thể được sửa chữa bằng cách thay đổi một vài từ trong một quy định. Nó là một đặc điểm cấu trúc của bất kỳ hệ thống quản trị nào được xây dựng dựa trên các tiêu chí cố định. Mọi hệ thống như vậy đều có những trường hợp nằm ngoài phạm vi của nó. Câu hỏi không phải là làm thế nào để loại bỏ những trường hợp ấy — điều đó là không thể. Câu hỏi là làm thế nào để quản lý chúng khi chúng xuất hiện. Và đây là nơi mà các tổ chức khác nhau. Một số tổ chức phản ứng bằng cách mở rộng các tiêu chí của họ, tạo ra những quy định mới để xử lý các trường hợp mới. Những tổ chức khác phản ứng bằng cách duy trì các tiêu chí của họ và xử lý các trường hợp ngoại lệ như những ngoại lệ. Những tổ chức khác nữa phản ứng bằng cách thay đổi cách họ diễn giải các tiêu chí của họ, mở rộng hoặc thu hẹp chúng một cách linh hoạt. UEFA, trong trường hợp này, dường như đã chọn cách tiếp cận thứ hai. Họ duy trì tiêu chí "xung đột trực tiếp" và xử lý trường hợp của Ireland và Israel như một ngoại lệ không đủ điều kiện. Đây là một lựa chọn hợp lý. Nó bảo vệ tính nhất quán của hệ thống. Nhưng nó cũng tạo ra một tiền lệ: nếu một trường hợp tương tự xuất hiện, với áp lực công chúng tương tự, UEFA sẽ phải đối mặt với cùng một câu hỏi. Và nếu họ thay đổi câu trả lời của mình vào lúc đó, họ sẽ phải giải thích tại sao. Đây là một điều mà tôi đã học được từ việc phân tích các quyết định của huấn luyện viên: tính nhất quán là một tài sản quý giá, nhưng nó cũng là một gánh nặng. Khi bạn đưa ra một quyết định nhất quán, bạn xây dựng được lòng tin. Nhưng bạn cũng giới hạn khả năng thích nghi của mình. Nếu bạn luôn chơi với một sơ đồ, đối thủ sẽ học cách chống lại nó. Nếu bạn luôn áp dụng một tiêu chí, bạn sẽ gặp phải những trường hợp mà tiêu chí ấy không phù hợp. Câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để duy trì tính nhất quán trong khi vẫn thích nghi được với những trường hợp mới? Trong bóng đá, câu trả lời thường là xây dựng một hệ thống linh hoạt — một hệ thống có các nguyên tắc cốt lõi nhưng có khả năng điều chỉnh các chi tiết. Trong quản trị cũng vậy. Các tổ chức thành công nhất thường là những tổ chức có thể duy trì các nguyên tắc của họ trong khi vẫn thích nghi với những hoàn cảnh thay đổi. Nhưng để làm được điều đó, một tổ chức cần phải có khả năng giải thích các quyết định của mình. Nó cần phải có khả năng nói: "Chúng tôi đã đưa ra quyết định này vì những lý do này, và những lý do này phù hợp với các nguyên tắc của chúng tôi." Khi một tổ chức không thể làm được điều đó, nó sẽ bị coi là tùy tiện, hoặc tệ hơn, là thiên vị. Và một khi một tổ chức bị coi là thiên vị, mọi quyết định của nó đều trở thành đối tượng của nghi ngờ. UEFA, với cơ chế "do not draw list" không chính thức của mình, đang ở trong một tình thế nguy hiểm. Nó có một cơ chế để xử lý các trường hợp nhạy cảm. Nhưng nó không có một cách rõ ràng để giải thích cơ chế ấy. Và trong một thế giới mà công chúng ngày càng đòi hỏi sự minh bạch, việc không thể giải thích là một điểm yếu nghiêm trọng. Tôi muốn khép lại phần phân tích này bằng một quan sát về bản chất của các quyết định trong bóng đá. Tôi đã dành năm mươi năm để quan sát cách các quyết định được đưa ra — bởi huấn luyện viên, bởi cầu thủ, bởi các tổ chức. Và một điều tôi học được là: mọi quyết định đều là một sự đánh đổi. Không có quyết định nào là hoàn hảo. Mọi quyết định đều có những hậu quả không thể lường trước. Quyết định của UEFA — từ chối yêu cầu của FAI — có thể là đúng theo các quy tắc hiện tại. Quyết định của FAI — tiếp tục thi đấu — có thể là hợp lý theo các tính toán chiến lược của họ. Nhưng cả hai quyết định đều có những hậu quả mà không ai có thể kiểm soát hoàn toàn. Và chính những hậu quả ấy — chứ không phải các quyết định — sẽ định hình cách chúng ta đánh giá chúng. Trong bóng đá, chúng ta thường đánh giá một quyết định dựa trên kết quả của nó. Nếu một đội chơi phòng ngự và thắng, chúng ta gọi đó là một chiến thuật khôn ngoan. Nếu đội ấy thua, chúng ta gọi đó là một sự hèn nhát. Nhưng sự thật là, quyết định ấy có thể đã đúng trong cả hai trường hợp. Chỉ là kết quả đã khác. Đây là điều mà tôi gọi là "sự bất công của kết quả" — xu hướng đánh giá chất lượng của một quyết định dựa trên kết quả của nó, thay vì dựa trên quá trình đưa ra quyết định. Trong trường hợp của UEFA và FAI, chúng ta sẽ không biết kết quả trong một thời gian. Các trận đấu sẽ diễn ra. Các cuộc biểu tình có thể hoặc không thể xảy ra. Các hệ quả chính trị có thể hoặc không thể vật chất hóa. Nhưng dù kết quả là gì, chúng ta nên đánh giá các quyết định dựa trên thông tin có sẵn vào thời điểm chúng được đưa ra, không phải dựa trên những gì chúng ta biết sau này. Tôi đã vạch từng tọa độ của hàng thủ dâng cao — và tìm thấy điểm gãy. Lần này, điểm gãy không nằm ở một khoảng trống giữa trung vệ và hậu vệ biên. Nó nằm ở một khoảng trống giữa một tiêu chí được tuyên bố và một thực tế được trải nghiệm. Nó nằm ở khoảng cách giữa "xung đột trực tiếp" và "căng thẳng gián tiếp". Nó nằm ở sự im lặng của một cơ chế không được công bố. Và như mọi điểm gãy, nó sẽ không biến mất. Nó sẽ chỉ chờ đợi cơ hội tiếp theo để được phơi bày. Khi tôi viết những dòng này, các trận đấu đã gần kề. Ngày 27 tháng Chín và ngày 4 tháng Mười. Hai ngày mà bóng đá Ireland và bóng đá Israel sẽ gặp nhau trong những điều kiện mà không ai có thể gọi là bình thường. Không khán giả. Sân trung lập. Vé bị giới hạn. Một bầu không khí chính trị nặng nề bao trùm lên mọi thứ. Trong những ngày tới, tôi sẽ theo dõi không chỉ các trận đấu, mà còn những gì diễn ra xung quanh chúng. Tôi sẽ theo dõi các cuộc biểu tình, các tuyên bố, các phản ứng. Tôi sẽ theo dõi cách FAI xử lý áp lực, cách UEFA phản hồi các chỉ trích, cách các nhóm hoạt động xã hội tiếp tục chiến dịch của họ. Và tôi sẽ theo dõi xem liệu cơ chế "do not draw list" có tiếp tục là một cơ chế không tên, hay liệu nó sẽ buộc phải bước ra ánh sáng. Bởi vì đây là điều tôi đã học được sau năm mươi năm quan sát bóng đá: những gì không được định nghĩa sẽ bị tranh chấp. Những gì không được giải thích sẽ bị hiểu sai. Và những gì không được công bố sẽ bị nghi ngờ. Đây không phải là những tuyên bố đạo đức. Chúng là những quan sát thực nghiệm về cách các hệ thống vận hành. Và chúng áp dụng cho bóng đá cũng như cho bất kỳ lĩnh vực nào khác của đời sống con người. Câu hỏi mà tôi muốn để lại cho người đọc là: khi một hệ thống không thể giải thích chính mình, liệu nó có thể duy trì được tính chính danh của mình hay không? Và nếu câu trả lời là không, thì điều gì sẽ thay thế nó? Một hệ thống minh bạch hơn, nhưng có thể kém linh hoạt hơn? Một hệ thống được định nghĩa rõ ràng hơn, nhưng có thể bị thao túng bởi những người có quyền lực định nghĩa? Hay một hệ thống hoàn toàn khác, dựa trên các nguyên tắc mà chúng ta chưa tưởng tượng được? Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi biết rằng câu hỏi này sẽ tiếp tục được đặt ra, không chỉ trong bóng đá, mà trong mọi lĩnh vực mà quyền lực và tính chính danh gặp nhau. Và cách chúng ta trả lời nó sẽ định hình không chỉ tương lai của môn thể thao này, mà còn tương lai của các tổ chức mà chúng ta tin tưởng để quản lý nó.

Ireland và Israel: Bên trong 'danh sách không bốc thăm' của UEFA và điểm gãy của một quyết định quản trị

Cầu thủ liên quan